Als zelfstandige bouw je niet automatisch een aanvullend pensioen op. Om later comfortabel te kunnen leven, adviseren financieel adviseurs en instanties zoals het Nibud om gemiddeld 10% tot 15% (en tot wel 20% als je later start) van je bruto-inkomen opzij te zetten. Bij een gemiddeld zzp-inkomen komt dit neer op zo’n € 200 tot € 600 per maand. Je kunt als zelfstandige sinds de invoering van de Wet toekomst pensioenen (WTP) met extra veel belastingvoordeel sparen, omdat de fiscale jaarruimte flink is verruiming naar 30%. Hoe sneller je start, hoe meer je profiteert van het rente-op-rente-effect.
Hoeveel moet ik per maand sparen voor mijn pensioen?
Hoeveel geld je maandelijks opzij moet zetten, hangt vooral af van de leeftijd waarop je start. Begin je rond je 25e? Dan heb je aan een klein maandelijks percentage vaak al genoeg om een mooi kapitaal op te bouwen. Start je pas rond je 40e, dan zul je maandelijks een flink groter deel van je inkomen moeten reserveren om hetzelfde doel te behalen.
Ook de levensstijl die je voor ogen hebt, is doorslaggevend. Wil je je huidige levensstandaard aanhouden of vind je het prima om later wat soberder te leven? Houd bij je berekening ook rekening met de AOW: het basispensioen dat je vanaf je AOW-gerechtigde leeftijd van de staat ontvangt.
Een concreet rekenvoorbeeld
Stel dat je een winst uit onderneming hebt van € 50.000 per jaar en je wilt graag zo’n 15% van je bruto-inkomen opzijzetten voor later. Dit komt neer op € 7.500 per jaar, oftewel € 625 per maand. Om te zien of dit fiscaal gunstig kan, kijken we naar de regels van de Belastingdienst:
- AOW-franchise: Over de eerste € 19.172 (het tarief voor 2026) mag je geen pensioen opbouwen. Dit bedrag trek je af van je winst.
- Premiegrondslag: € 50.000 minus € 19.172 = € 30.828.
- Jaarruimte: Onder de vernieuwde Wet toekomst pensioenen (WTP) mag je tot 30% van deze premiegrondslag belastingvrij inleggen. Jouw maximale jaarruimte is dan 30% van € 30.828 = € 9.248 per jaar.
Omdat jouw gewenste inleg van € 7.500 ruim binnen de fiscale grens van € 9.248 valt, mag je de volledige € 625 per maand aftrekken van je belastbare inkomen. Hierdoor betaal je nu direct minder inkomstenbelasting en staat je geld renderend gereserveerd voor later.
Wat zijn de fiscale voordelen van pensioensparen?
Als zelfstandige profiteer je van aantrekkelijke fiscale voordelen wanneer je spaart binnen je zogeheten jaarruimte. Dankzij de Wet toekomst pensioenen (WTP) mag je sinds kort maar liefst 30% van je premiegrondslag met belastingvoordeel opzijzetten.
Iedere euro die je binnen deze grens op een geblokkeerde pensioen- of lijfrenterekening stort, mag je aftrekken van je belastbaar inkomen bij je belastingaangifte. Hierdoor daalt je belastbare winst en betaal je direct minder inkomstenbelasting. Bovendien betaal je over het opgebouwde vermogen op deze rekening geen box 3-belasting (vermogensbelasting). Je betaalt pas belasting op het moment dat het pensioen daadwerkelijk aan je wordt uitgekeerd. Omdat je belastingtarief na het bereiken van de AOW-leeftijd in veel gevallen lager is, levert dit onder de streep een flinke besparing op.
Wat zijn enkele van de populairste manieren om je pensioenopbouw te realiseren?
Er zijn verschillende opties beschikbaar om als zelfstandige een buffer op te bouwen voor later. Veel ondernemers kiezen voor een combinatie van methoden om risico’s te spreiden en flexibel te blijven. Denk hierbij aan:
- Lijfrente of pensioensparen: Je stort geld op een geblokkeerde pensioenrekening (sparen of beleggen) en profiteert direct van belastingaftrek in box 1 en vrijstelling in box 3.
- Beleggen in box 3: Dit biedt maximale flexibiliteit omdat je altijd bij je geld kunt, maar je profiteert niet van de fiscale voordelen van een pensioenrekening.
- Aflossen van je hypotheek: Door je eigen woning (deels) af te lossen, verlaag je je vaste maandlasten tegen de tijd dat je stopt met werken.
- Spaarrekening: Veilig en uiterst flexibel, al kan je geld door inflatie op de lange termijn wel aan koopkracht verliezen.
Bepalen wat nodig is voor jouw situatie
Zodra je een goed beeld hebt van het maandelijkse bedrag dat je wilt sparen, is het verstandig om te kijken wat financieel haalbaar is. Bereken je gemiddelde maandelijkse winst en bepaal hoeveel je opzij kunt zetten zonder dat je dagelijkse bedrijfsvoering of je persoonlijke leven in de knel komt.
Het loont om ieder jaar je exacte jaarruimte te berekenen, zodat je precies weet hoeveel je fiscaal vriendelijk kunt opbouwen. Houd er ook rekening mee dat consistentie op de lange termijn vaak belangrijker is dan de hoogte van je eerste inleg. Regelmatig een vast, kleiner bedrag overmaken werkt in de praktijk een stuk fijner en rustiger dan af en toe een grote, eenmalige storting moeten doen.
Veelgestelde vragen over pensioen sparen als zzp’er
Hoeveel procent van mijn inkomen moet ik reserveren for pensioen?
Gemiddeld adviseren experts om tussen de 10% en 15% van je bruto-inkomen opzij te zetten voor je pensioen. Start je pas op latere leeftijd? Dan kan dit percentage oplopen tot wel 20% of meer om je pensioengat te dichten.
Is pensioensparen voor een zzp’er verplicht?
Nee, het opbouwen van een aanvullend pensioen is voor de meeste zzp’ers volledig vrijwillig. Je bent zelf verantwoordelijk voor het treffen van een regeling naast je basis-AOW van de overheid.
Wat is de jaarruimte en hoe bereken ik deze?
De jaarruimte is het maximale bedrag dat je fiscaal vriendelijk mag inleggen voor je pensioen. Door de Wet toekomst pensioenen (WTP) mag je jaarlijks tot wel 30% van je premiegrondslag belastingvrij opzijzetten. Je berekent dit eenvoudig met je inkomensgegevens via de rekentool van de Belastingdienst.
Kan ik mijn pensioengeld tussentijds opnemen?
Geld op een geblokkeerde pensioen- of lijfrenterekening kun je niet zomaar opnemen zonder hoge belastingboetes (revisierente). Heb je die flexibiliteit echt nodig? Dan kun je beter (deels) sparen of beleggen in box 3.

