Schijnzelfstandigheid als zzp’er: dit zijn de regels en wijzigingen

Schijnzelfstandigheid als zzp'er: dit zijn de regels en wijzigingen

Geschreven door

in

Schijnzelfstandigheid is de situatie waarin u op papier werkt als zelfstandig ondernemer (zzp’er), maar uw feitelijke werkrelatie door de Belastingdienst of de rechter wordt aangemerkt als een loondienstverband. Dit heeft directe gevolgen voor uw belastingen, premies en ondernemersfaciliteiten. Sinds de opheffing van het handhavingsmoratorium controleert de Belastingdienst weer actief. Blijf daarom op de hoogte van de handhaving om onjuiste classificatie te voorkomen.

Politieke ontwikkelingen en de nieuwe Wet Zelfstandigen

Op 6 maart 2026 schrapte minister Thierry Aartsen de ‘verduidelijkingscomponent’ van wetsvoorstel VBAR om onrust te beperken. Het kabinet werkt in 2026 aan een nieuwe Wet Zelfstandigen voor meer zekerheid vooraf. Door het schrappen van de verduidelijkingscomponent blijft de grens tussen zelfstandige en werknemer bij uurtarieven boven de € 38 in de praktijk onduidelijk.

Strengere regels en meer boetes vanaf 2026

Per 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium op de Wet DBA definitief opgeheven. De Belastingdienst kan loonheffingen naheffen, in principe niet verder terug dan 1 januari 2025. Vanaf 1 januari 2026 kan de Belastingdienst bij opzet of roekeloosheid boetes opleggen. Volgens het Handhavingsplan 2026 worden er in 2026 echter nog geen standaard boetes opgelegd.

Wettelijk vermoeden van loondienst bij lage uurtarieven

Het kabinet wil per 31 december 2026 een wettelijk vermoeden van loondienst invoeren voor tarieven onder de € 38 per uur. Dit voorstel moet nog door de Tweede Kamer worden goedgekeurd. Als dit doorgaat:

  • Verschuift de bewijslast bij tarieven onder de € 38 direct naar de opdrachtgever.
  • Moet de opdrachtgever bewijzen dat er geen sprake is van loondienst.
  • Wordt het voor de zzp’er makkelijker om werknemersrechten af te dwingen.

Geen modelovereenkomsten meer

Alle goedgekeurde modelovereenkomsten vervallen per 1 januari 2027. De Belastingdienst keurt daarna geen nieuwe overeenkomsten meer goed. Daarnaast daalt de zelfstandigenaftrek stapsgewijs naar circa € 900 in 2027, waardoor zzp’ers meer belasting gaan betalen.

Hoe voorkom ik schijnzelfstandigheid?

U voorkomt schijnzelfstandigheid door u te gedragen als zelfstandig ondernemer en ondernemersrisico te lopen. Neem hiervoor de volgende stappen:

  • Werk voor meer dan één opdrachtgever per jaar.
  • Pas niet in de vaste organisatie of adviserende structuren van de opdrachtgever.
  • Bepaal zelf hoe, waar en wanneer u het werk uitvoert.
  • Gebruik uw eigen bedrijfsmiddelen, apparatuur en softwarelicenties.
  • Zorg voor een professionele uitstraling met een eigen website en algemene voorwaarden.

Bronnen en officiële publicaties

De regelgeving rondom schijnzelfstandigheid en de kwalificatie van arbeidsrelaties is gebaseerd op wetgeving, beleidsdocumenten en onafhankelijke onderzoeken. Voor meer diepgaande informatie en juridische onderbouwing kunt u de volgende bronnen raadplegen:

  • Commissie Regulering van Werk (Commissie-Borstlap, 2020): Het eindrapport ‘In wat voor land willen wij werken?’ biedt de wetenschappelijke en maatschappelijke basis voor de huidige hervormingsplannen op de Nederlandse arbeidsmarkt.
  • Belastingdienst (Ministerie van Financiën): Het ‘Handhavingsplan Arbeidsrelaties’ en de bijbehorende leidraden over de opheffing van het handhavingsmoratorium en de criteria voor loondienst (art. 7:610 BW).
  • Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: Het conceptwetsvoorstel en de kamerbrieven omtrent de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (VBAR), inclusief de onderbouwing voor de uurtariefgrens van € 38.

Veelgestelde vragen over schijnzelfstandigheid zzp

Wat is schijnzelfstandigheid precies?

Schijnzelfstandigheid houdt in dat een zzp’er op papier als zelfstandige werkt, maar dat de werkrelatie in de praktijk te veel lijkt op een loondienstverband. De Belastingdienst kan de arbeidsrelatie dan achteraf herkwalificeren als loondienst.

Welke boetes kan de Belastingdienst opleggen in 2026?

Sinds 1 januari 2026 kan de Belastingdienst vergrijpboetes opleggen bij opzettelijke schijnzelfstandigheid of grove schuld. Er worden gedurende het jaar 2026 volgens het handhavingsplan nog geen verzuimboetes opgelegd.

Hoe ver kan de Belastingdienst loonheffingen naheffen?

De Belastingdienst heft loonheffingen in principe niet verder terug dan tot de datum van de opheffing van het moratorium op 1 januari 2025. Alleen wanneer er sprake is van bewuste kwaadwillendheid kan er over een langere periode worden nageheven.

Wat verandert er voor zzp’ers met een laag uurtarief?

Er is een plan om per 31 december 2026 een rechtsvermoeden van werknemerschap in te voeren voor zzp’ers met een tarief tot € 38 per uur. Als de zzp’er dan zijn positie opeist, moet de opdrachtgever bewijzen dat er geen sprake is van loondienst.

Blijven modelovereenkomsten geldig na 2026?

Nee, alle bestaande en goedgekeurde modelovereenkomsten van de Belastingdienst komen per 1 januari 2027 definitief te vervallen. Er worden vanaf die datum ook geen nieuwe modelovereenkomsten meer goedgekeurd.

Reacties

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *